Πέμπτη 25 Νοεμβρίου 2010

Ατομική ελευθερία κ Σύμβολα

    Ο άνθρωπος από τη στιγμή που γεννιέται και αρχίζει να καταλαβαίνει τον κόσμο γύρω του,αρχίζει παράλληλα να διαμορφώνει τις δικές του αξίες και ιδέες.Μεγαλώνοντας κάνει καθημερινά-ευσυνείδητα ή όχι-επιλογές.Επιλογές οι οποίες χαράζουν την πορεία του και διαμορφώνουν την προσωπικότητά του.Κάποιος αγαπάει τα σκυλιά,άλλος ρίχνει φόλα για να τα σκοτώσει.Κάποιος ασπάζεται με θέρμη μια θρησκεία,άλλος προτιμάει να είναι άθεος.Μερικοί φανατίζονται με τα κόμματα και την πολιτική,ενώ άλλοι σπάνε και καίνε σημαίες στο όνομα της αναρχίας.
    Το μόνο κοινό σημείο σε όλες αυτές τις επιλογές είναι η διαφωνία ανάμεσα στα άτομα. Άλλωστε, ο ομοιομορφισμός υπήρξε πάντοτε γνώρισμα των κλειστών κοινωνιών και των αυταρχικών καθεστώτων,όχι της δημοκρατίας.Η διαφορετικότητα όμως δεν είναι κατακριτέα,αλλά ζητούμενο.Μόνο μέσα από αντιπαραθέσεις και διαφωνίες μπορεί να αναδυθεί μία αλήθεια,έστω και αν ποτέ δεν υποστηρίζεται καθολικά.Τί γίνεται όμως όταν η ελευθερία στην έκφραση του λόγου και το δικαίωμα της ελεύθερης βούλησης ενός ατόμου έρχεται σε σύγκρουση με το δικαίωμα κάποιου άλλου;
    Ως παράδειγμα θα μπορούσαμε να πάρουμε την καταστροφή εθνικών συμβόλων όπως το κάψιμο της ελληνικής σημαίας.Ακόμα και ένα τόσο ισχυρό σύμβολο τίθεται υπό αμφισβήτηση,αφού όπως κάθε τι στην ζωή έχει δύο όψεις.Αυτή που την θεωρεί ως απελευθερωτικό και εθνικό συμβολισμό της ταυτότητας των Ελλήνων και εκείνη που καταδιώκει και αντιδρά στο σύμβολο-σημαία ως καταπιεστικό σύμβολο του κράτους και της εξουσίας.Και στις δύο όψεις υπάρχει αλήθεια και επιχειρήματα που την υποστηρίζουν.Περιπτώσεις σαν αυτή απασχολούν και θα απασχολούν για αιώνες την κουβέντα περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
    Πού αρχίζει και πού σταματά όμως τελικά το δικαίωμα για την ατομική ελευθερία του καθενός,υπάρχουν όρια στον συμβολικό λόγο και ποιος θα μπορούσε να τα ορίσει;Κ για τις τρεις ερωτήσεις υπάρχουν απαντήσεις.Όλες τους όμως "μολυσμένες" από την ιδεολογία που έχει διαμορφώσει ο καθένας στην ζωή του και επηρεασμένες από τρίτα ζητήματα,με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η κατάληξη σε μια καθολική αλήθεια.Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό.Άλλωστε το δικαίωμα να ασκείς κριτική στις ιδέες κάποιου χαρακτηρίζεται ως μια από τις θεμελιώδεις
ελευθερίες των κοινωνιών μας και είναι δημοκρατικά θεμιτό,τουλάχιστον στην θεωρία...
    Και πάλι όμως κανένας δεν πρέπει να είναι βέβαιος για την ορθότητα της κριτικής του,αφού δανειζόμενοι τα λόγια του Βολταίρου : «η αβεβαιότητα είναι δυσάρεστη υπόθεση, η βεβαιότητα είναι όμως ηλιθιότητα».Ο φανατισμός είναι λοιπόν αυτός που οδηγεί σε λάθος μονοπάτια τους ανθρώπους, χειραγωγώντας και διαποτίζοντας το μυαλό με κατευθυνόμενες σκέψεις και ακραίες αντιδράσεις που προσβάλλουν τα δικαιώματα των υπολοίπων.Δεν υπάρχουν φανατισμένες ιδέες,παρά μόνο άνθρωποι που εκφράζουν τα πιστεύω τους με φανατισμό.Καμία άποψη δεν είναι ακραία,αν οι άνθρωποι που την στηρίζουν δεν το κάνουν με ακραίο τρόπο.Λογική υποστήριξη λοιπόν στις ιδέες των ατόμων,με απόλυτο σεβασμό στην διαφορετικότητα των επιλογών των άλλων.Αυτή ακριβώς η πολυφωνία στην επιλογή,αποτελεί στην πραγματικότητα την ουσία της ατομικής ελευθερίας...

Δευτέρα 22 Νοεμβρίου 2010

Νικητής Δημοτικών Εκλογών 2010: Η Αποχή

    Οι κάλπες έκλεισαν και οι κομματικοί μηχανισμοί χωρίς να χάσουν καθόλου χρόνο έψαξαν, βρήκαν και ερμήνευσαν τα μηνύματα των εκλογών, την ώρα που οι Έλληνες έψαχναν τις τσέπες τους μήπως βρουν κανένα ξεχασμένο ευρώ...Αφού λοιπόν και εγώ έψαξα τις τσέπες μου αλλά ευρώ δεν βρήκα, θα προσπαθήσω τουλάχιστον να βρω τα αληθινά μηνύματα των εκλογών.Για να γίνει όμως αυτό θα πρέπει να αναλύσουμε τα δεδομένα,δηλαδή τα νούμερα των εκλογών(τους αριθμούς ντε,μην πάει ο νούς σας στο κακό...) που μπορεί να κουράζουν,αλλά περιγράφουν την αυθεντική εικόνα των εκλογών.Η κατάσταση λοιπόν έχει ως εξής...
     Το κράτος στους εκλογικούς του καταλόγους, έχει εγγεγραμμένους 9.771.911 πολίτες-ψηφοφόρους. Από αυτούς συμμετείχαν στην εκλογική διαδικασία του πρώτου γύρου οι 5.961.718 ψηφοφόροι, δηλαδή ποσοστό 61,01%,ενώ απείχε το 38,99%. Από αυτούς που συμμετείχαν στις εκλογές οι 542.745 δηλαδή ποσοστό 9,10%, δεν ψήφισαν κανένα κομματικό σχηματισμό και έριξαν στην κάλπη άκυρο ή λευκό. Άρα από τους 9.771.911 πολίτες-ψηφοφόρους, οι 4.352.938 ποσοστό 44,54% δεν έδωσαν την ψήφο τους σε κανένα κομματικό σχηματισμό, δηλαδή σχεδόν 1 στους 2 δεν επέλεξε κανένα κόμμα.Πιο αναλυτικά...
     Το κυβερνών κόμμα του ΠΑ-ΣΟΚ έλαβε 1.133.732 λιγότερες ψήφους από τις πρόσφατες εθνικές εκλογές.Η παράταξη του μεσσία Γιώργου έλαβε σε ολόκληρη την επικράτεια 1.878.641 ψήφους, δηλαδή ποσοστό 19,23% του συνόλου των ψηφοφόρων πολιτών του κράτους.Επομένως το 34,64% το οποίο εμφανίζεται να αποκόμισε από αυτές τις εκλογές είναι ψευδές και πλασματικό.Παρόλα αυτά το ΠΑ-ΣΟΚ ερμήνευσε τα αποτελέσματα των εκλογών ως νίκη και έγκριση της πολιτικής του. Το γεγονός ότι το υπόλοιπο 80% των πολιτών προφανώς τους φτύνει, αποτελεί φυσικά ασήμαντη λεπτομέρεια...
     Η Νέα Δημοκρατία με την σειρά της έλαβε 526.475 λιγότερες ψήφους από τις πρόσφατες εθνικές εκλογές.Συνολικά σε ολόκληρη την επικράτεια 1.769.492 ψήφους, δηλαδή ποσοστό 18,11% του συνόλου των ψηφοφόρων πολιτών του κράτους.Το 32,66% με το οποίο εμφανίζεται σε αυτές τις εκλογές η Νέα Δημοκρατία είναι επίσης ψευδές και πλασματικό.Και εδώ όμως ο πονηρούλης ο Αντώνης ο Σαμαράς κατάφερε να συμπεράνει από τα εκλογικά αποτελέσματα την ολική επαναφορά του κόμματος του. "Ποτέ στα χρονικά δεν υπήρξε τέτοια ολική επαναφορά για κόμμα αντιπολίτευσης μέσα σε ένα έτος... Η ΝΔ αναγεννημένη, σχεδόν εκμηδένισε τη διαφορά με το ΠΑΣΟΚ και προηγείται στις περισσότερες περιφέρειες και δήμους κάτι που θα ολοκληρωθεί στον δεύτερο γύρο". Ομολογουμένως εκπληκτική η πολιτική ερμηνεία του μισού εκατομμυρίου και πλέον λιγότερων ψήφων...Ρε τι μέλει ν’ ακούσουμε ακόμη...
    Το Κ.Κ.Ε από την άλλη παρουσιάστηκε κάπως ενισχυμένο, καθώς έλαβε 72.143 περισσότερες ψήφους από τις πρόσφατες εθνικές εκλογές.Συγκεκριμένα έλαβε σε ολόκληρη την επικράτεια 589.297 ψήφους, δηλαδή ποσοστό 6,03% του συνόλου των ψηφοφόρων πολιτών του κράτους.Φυσικά το 10,87% με το οποίο εμφανίζεται το Κ.Κ.Ε. είναι και αυτό ψευδές και πλασματικό.Το κόμμα λοιπόν που κατέβηκε με κεντρική προεκλογική ταμπέλα την ΛΑΪΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ, πανηγυρίζει καταρχήν για την συσπείρωση της εκλογικής του πελατείας καθώς και για τις επιπλέον αντικυβερνητικές ψήφους διαμαρτυρίας που καρπώθηκε. Τώρα το πως μπορεί να ερμηνευτεί ότι οι ψήφοι του 6,03% των πολιτών αποτελούν λαϊκή συσπείρωση, είναι ομολογουμένως κάτι που μόνο το Κ.Κ.Ε. μπορεί να αντιληφθεί. Αλλά σιγά τα λάχανα, ακούσαμε τόσα και τόσα, εκεί θα κολλήσουμε;
    Από ‘κει και κάτω και όλοι οι υπόλοιποι εμφανίζονται ευχαριστημένοι από τα εκλογικά αποτελέσματα.Οι Συνασπιστές που δεν μπορούν να τα βρουν ούτε μεταξύ τους είναι ευχαριστημένοι που παρά την πρόσφατη διάσπαση τους στα τρία,βρέθηκαν κάποιοι να ψηφίσουν και τα τρία κομμάτια τους.Οι κολοτούμπες του ΛΑ.Ο.Σ. μια απ’ τα ίδια.... 
    Σύμφωνα με την ανάλυση αυτή λοιπόν τα ποσοστά των κομμάτων εμφανίζονται φουσκωμένα κατά 80%!!! Η δημιουργική λογιστική σε όλο της το μεγαλείο, στην υπηρεσία της εικονικής πραγματικότητας των κομμάτων του κατεστημένου πολιτικού συστήματος... Την ώρα που κάποιοι νομίζουν ότι ψήφισαν αυτοδιοίκηση για να τους φτιάχνει πεζοδρόμια, δρόμους, φωτισμό και τέτοια πράγματα,όλα τα ΚΟΜΜΑΤΑ της κεντρικής εξουσίας πανηγυρίζουν για τις φανταστικές νίκες τους!!!Τρείς λαλούν και δυό χρεύουν...
     Αθροιστικά λοιπόν ο λεγόμενος δικομματισμός στην Ελλάδα φαίνεται να μην συγκεντρώνει πλέον την εμπιστοσύνη ούτε του 38% των πολιτών αυτού του κράτους. Από την άλλη πλευρά όμως την χαμένη εμπιστοσύνη των πολιτών ούτε κανείς άλλος φαίνεται να είναι ικανός να την κερδίσει.Και ασφαλώς όσο όλοι αυτοί οι τυχάρπαστοι θα φανφαρολογούν πατώντας πάνω σε πλασματικά εκλογικά ποσοστά, οι πολίτες αυτού του κράτους θα συνεχίσουν να φτωχαίνουν, οι επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να κλείνουν η μια μετά την άλλη, η ανασφάλεια και η εγκληματικότητα θα αυξάνονται και η απελπισία θα μεγαλώνει.
Περαστικά μας...



Υ.Γ.1: Η αποχή στον δεύτερο γύρο άγγιξε το 60% !!!!!!
Υ.Γ.2: Με εκλεγμένους τοπικούς άρχοντες από το 40-45% των πολιτών πώς ονομάζεται το πολίτευμά μας? Πάντως σίγουρα δεν ονομάζεται δημοκρατία...

Τετάρτη 17 Νοεμβρίου 2010

Ποιός είναι υπεύθυνος τελικα;

    Όλοι έχουμε διαβάσει δεκάδες άρθρα και παρακολουθήσει αναρίθμητες τηλεοπτικές συζητήσεις σχετικά με το ποιοί είναι υπεύθυνοι για την κρίση που δοκιμάζει την χώρα.Η σημερινή κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ευθύνεται η πολιτική της προηγούμενης,η αντιπολίτευση ρίχνει τα βέλη της στις πρακτικές που ακολουθεί η τωρινή κυβέρνηση και τα μικρά κόμματα κατηγορούν και τους δύο σφυρίζοντας αδιάφορα σε μια προσπάθεια να αποποιήσουν κάθε ευθύνη από το πρόσωπο τους.Εν τω μεταξύ τα τελευταία 30 χρόνια βρίσκονται τα ίδια κόμματα στην βουλή αλλά παρόλα αυτά κανείς τους δεν είδε,δεν άκουσε,δεν περίμενε αυτήν την κατάληξη...
    Απτην άλλη έχουμε τον απλό πολίτη ο οποίος νιώθει ότι αδικείται από αυτή την κατάσταση και δηλώνει αγανακτισμένος,αφού "αυτοί που τα έφαγαν,αυτόι να τα πληρώσουν",εννοώντας φυσικά τους πολιτικούς και τις τράπεζες.Πόσο εφικτό είναι όμως κάτι τέτοιο;Μάλλον καθόλου...
    Για τις τράπεζες δεν μπορεί να ειπωθεί τίποτα,ούτε να τις κατηγορήσει κανείς αφού από την φύση τους επιδιώκουν το κέρδος και μόνον αυτό.Ήξεραν σε τί κατάσταση βρίσκεται η χώρα και συνέχιζαν να δανείζουν με όλο και ψηλότερα επιτόκια,με αποτέλεσμα αντί η Ελλάδα να μειώνει το χρέος της αυτό όλο να μεγαλώνει.Ώσπου έφτασε η κατάσταση στο απροχώρητο και οι τράπεζες σταμάτησαν να δανείζουν στην χώρα.Από δώ και πέρα τα δεδομένα έγιναν ξεκάθαρα,δεν υπάρχουν λεφτά,δεν υπάρχει ανάπτυξη,μονόδρομος η πτώχευση του κράτους ή το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.Το χρηματοπιστωτικό σύστημα λοιπόν τα προκάλεσε όλα εξαρχής και γνώριζε την κατάληξη,είναι άσκοπο όμως να το κατηγορήσει κανείς.Γιατί;Γιατί πολύ απλά αυτοί είναι οι κανόνες που κάποιοι έχουν επιβάλλει σε εμάς ώστε να ελέγχουν την ζωή μας και να περιορίζουν τις δυνατότητές μας.Τα χρήματα κάνουν κουμάντο...
    Οι πολιτικοί από την άλλη απολαμβάνουν κατά κάποιο τρόπο οικονομική ασυλία αφού κανείς μέχρι τώρα δεν ήλεγχε τις προσωπικές τους περιουσίες,για παράδειγμα πριν και μετά την θητεία τους...Καλύτερα να μην μιλήσουμε για το πόσα δήλώναν στην εφορία,που έτσι και αλλιώς γνώριζαν ότι κανείς εφοριακός δεν θα τολμούσε να το ερευνήσει.Το αστείο και μαζί τραγικό είναι ότι πριν χτυπήσει η κρίση όλοι ήξεραν και απολάμβαναν τις σπατάλες που γίνονται στον δημόσιο τομέα καθώς και το σύστημα διαφθοράς που εδώ και σχεδόν 200 χρόνια έχει κατακλύσει το πολιτικό γίγνεσθαι,αλλά κανείς δεν έκανε τίποτα γιαυτό.Με άλλα λόγια γνώριζαν το πού πηγαίναμε και ποιά θα είναι η κατάληξη,περίμεναν όμως να δουν πότε και σε ποιόν θα σκάσει η βόμβα.Αν είχες μια βόμβα που απειλούσε να σκάσει από λεπτό σε λεπτό και να σκοτώσει 100 ανθρώπους τί θα έκανες;;;Οι πολιτικοί μας είναι σίγουρο ότι ή θα το έβαζαν στα πόδια ή θα κατηγορούσαν τον διπλανό τους για ανευθυνότητα και δειλία...Έσκασε λοιπόν η βόμβα στα χέρια του Γιώργου και παραδόθηκε αμαχητί στους όρους και τις απαιτήσεις του μνημονίου,εφαρμόζοντας ένα πρόγραμμα σταθερότητας που μπροστά του ο κίνδυνος της πτώχευσης δεν φάνταζε πια τόσο οδυνηρός.
    Η κρίση επομένως δεν είναι μόνο οικονομική και καθ'επέκταση κοινωνική αλλά βαθιά πολιτική,με ένα σύστημα ευημερίας που όμως για πολλά χρόνια βασιζόταν στα δανεικά.Το μόνο σίγουρο συμπέρασμα που μπορεί να βγει από αυτή την κατάσταση είναι ότι βρισκόμαστε σε μια μεταβατική περίοδο,άκρως σημαντική για την ιστορία και το μέλλον της χώρας.Τα πράγματα θα αλλάξουν,γιατί πολύ απλά έφτασε ο κόμπος στο χτένι και αναγκαζόμαστε να αναδιαρθρώσουμε όλους τους θεσμούς που μας οδήγησαν εδώ.Η κρίση του 2009 θα αλλάξει πολλές από τις πτυχές της ζωής που ξέραμε ως τώρα.Το αν θα αλλάξουν βέβαια προς το καλύτερο ή το χειρότερο μόνο ο χρόνος θα το δείξει...

Τετάρτη 3 Νοεμβρίου 2010

Δημοσιογραφικός Λόγος κ Εξουσία

     Ο δημοσιογραφικός λόγος διακρίνεται για την άσκηση εξουσίας που έχει τη δυνατότητα να εφαρμόσει.Γνωστός ως η τέταρτη εξουσία-μετά από εκτελεστική,νομοθετική,δικαστική εξουσία-επιχειρεί μέσα από τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας να εξυπηρετήσει τα δημόσια συμφέροντα.Καταφέρνει όμως στη σημερινή εποχή να αξιοποιήσει αυτή την δυνατότητα;
     Καταρχάς θα πρέπει να ορίσουμε τί λογίζεται ως δημοσιογραφία και τί τέταρτη εξουσία.Δημοσιογραφία λοιπόν ορίζεται η συγκέντρωση πληροφοριών και ειδήσεων,καθώς και η διάδοση τους μέσω των μέσων μαζικής ενημέρωσης με σκοπό και αφετηρία την άμεση και έγκυρη πληροφόρηση των πολιτών.Η έννοια της τέταρτης εξουσίας προέρχεται από την φιλελεύθερη θεώρηση των μέσων η οποία ορίζει τα ΜΜΕ ως προστάτες της δημοκρατίας και εκφραστές της βούλησης και της φωνής του λαού στους διαδρόμους της εξουσίας.Ακόμα τα ΜΜΕ οφείλουν να δρούν ελεγκτικά απέναντι στο κράτος,να παρέχουν ενημέρωση σχετική με δημόσια ζητήματα σε όλες τις ομάδες ανθρώπων και να λειτουργούν ως επικοινωνιακός δίαυλος ανάμεσα στους κυβερνώντες και τον λαό.
     Σύμφωνα με αυτή την θεώρηση ο δημοσιογράφος θα πρέπει να είναι αντικειμενικός φορέας ειδήσεων,συγκεντρωμένος στο περιεχόμενο του άρθρου του χωρίς εξωτερικές παρεμβολές ώστε το αποτέλεσμα να βρίσκεται όσο το δυνατόν πιο κοντά στην πιστή αναπαράσταση της αλήθειας.Κάτι τέτοιο όμως είναι εξ' ορισμού αδύνατον. Εφόσον μπαίνουν στη μέση ζητήματα όπως η επιλογή μιας είδησης ανάμεσα σε τόσες άλλες, ο χρόνος και ο τόπος στον οποίο αυτή θα αναπαραχθεί, το προσωπικό ύφος και ο σχολιασμός του δημοσιογράφου, καταρρίπτεται αμέσως η αντικειμενικότητα, και φανερώνεται η χροιά του υποκειμενικού που υπάρχει σε κάθε δημοσιογραφική δραστηριότητα.
     Υπάρχει όμως και μια δεύτερη θεώρηση του δημοσιογραφικού λόγου ως εξουσία,η οποία  αντιτίθεται στην προηγούμενη και μοιάζει να βρίσκεται πιο κοντά στην πραγματικότητα.Αυτή η δεύτερη προσέγγιση θεωρεί ότι τα μέσα δεν κατάφεραν ποτέ να ανεξαρτητοποιηθούν πλήρως από το σύστημα της εξουσίας με αποτέλεσμα να γίνουν και αυτά μέρος της.Κατά αυτό τον τρόπο αναιρείται η έννοια της τέταρτης εξουσίας όπως την ορίσαμε προηγουμένως και φανερώνεται η δύναμη των μέσων πάνω στον λαό,σύμφωνα με την οικονομική και πολιτιστική ελίτ που είναι στην εξουσία.Με άλλα λόγια,τα ΜΜΕ έχουν ξεφύγει της αρχικής τους αποστολής για αδέσμευτη πληροφόρηση του πολίτη και ελεγκτική δράση απέναντι στο κράτος,έχοντας καταντήσει υποχείρια του συστήματος και των συμφερόντων που το περικλείουν.Χειραγωγούν τον λαό παράγοντας μια πραγματικότητα που από την μια μπορεί να υφίσταται και να είναι η αληθινή,παρουσιάζοντας την όμως από την πλευρά που ορίζουν τα συμφέροντα.Δεν είναι ανάγκη λοιπόν να αποκρύψουν μια είδηση,αφού αρκεί απλά να την παρουσιάσουν από διαφορετική πλευρά πετυχαίνοντας ανώδυνα το ίδιο αποτέλεσμα,την μονοδιάστατη διαστρέβλωση της πραγματικότητας.
     Αυτή η κατάληξη των μέσων είναι αναπόφευκτη αν σκεφτεί κανείς ότι και τα ίδια ανήκουν σε εταιρείες ολιγοπωλιακών η ακόμα και μονοπωλιακών συμφερόντων ,κάτι που εξ'ορισμού αλλοιώνει τον ρόλο τους ως προστάτη του λαού και τα μετατρέπει σε φορείς ιδιωτικών συμφερόντων.Επίσης τα ΜΜΕ,οι ιδιοκτήτες τους και οι δημοσιογράφοι που εργάζονται σε αυτά είναι μέρος του κατεστημένου. Δεν μπορούμε να ξεχνάμε τις πολιτικές τους δεσμεύσεις, τη δύναμη που τους ασκείται από ηγετικές ομάδες, τη σχέση που επιδιώκουν να έχουν με την κυβέρνηση και τη νομοθεσία στην οποία υπόκεινται. Όλα αυτα περιορίζουν την ανεξάρτητη δημοσιογραφία στα όρια του επιτρεπτού και του δυνατού έτσι όπως καθορίζεται από το καπιταλιστικό σύστημα.Τελικά ένα σύστημα που κεφαλαιοκρατικά ευνοεί τους λίγους και δυνατούς και αδιαφορεί για τους πολλούς και αδύναμους,πώς περιμένει κανείς να αφήσει ανεξέλεγκτο και ανεξάρτητο το μέσο με το οποίο διαμορφώνεται η ίδια η εικόνα του συστήματος;;;

Τρίτη 26 Οκτωβρίου 2010

Ο ΗΛΙΘΙΟΣ,Φ.Ντοστογιέφσκι

   Ο Ηλίθιος του Ντοστογιέφσκι ολοκληρώθηκε το 1868,σε μια περίοδο όπου ο συγγραφέας είχε φύγει από τη Ρωσία,κυνηγημένος από τα χρέη .Είναι ένα από τα σημαντικότερα και πιο πολυδιαβασμένα μυθιστορήματα του Ρώσου συγγραφέα με δεκάδες μεταφράσεις και εκατοντάδες εκδόσεις σε πολλές χώρες του κόσμου.Το μυθιστόρημα καταπιάνεται με ένα από τα δυσκολότερα προβλήματα : να σκιαγραφήσει τον δίκαιο,τον απόλυτα καλό άνθρωπο.Ο ήρωας αυτός δεν θα μπορούσε να είναι ένας απλός άνθρωπος με καθημερινά βιώματα,αλλά κάποιος "ηλίθιος" που θα καταλάβαινε διαφορετικά την σκληρή συμπεριφορά των ανθρώπων γύρω του.
Ο Ντοστογιέφσκι λοιπόν διάλεξε έναν "πτωχό τω πνεύματι" κ επιληπτικό ήρωα με αριστοκρατική όμως καταγωγή,τον πρίγκηπα Μίσκιν.Αφοπλιστικά αθώος και ανιδιοτελής για τους κοσμικούς κύκλους της μεγαλούπολης,όλες του οι αναμνήσεις και οι εμπειρίες περιορίζονται σε ένα μικρό χωριό στην Ελβετία όπου αντιμετώπιζε την αρρώστια του.Όταν κληρονομεί μια μεγάλη περιουσία βρίσκεται αναπάντεχα στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, αντιμέτωπος με την περιέργεια, το σαρκασμό και την υστεροβουλία των άλλων: οι άντρες τον θεωρούν «ηλίθιο», αδυνατώντας να κατανοήσουν το χαρακτήρα του, ενώ οι γυναίκες έλκονται γοητευμένες από την απόκοσμη φύση του, παρασυρμένοι όλοι σε μια δίνη γεγονότων μέχρι το τραγικό τέλος.
Ο Μίσκιν είναι απλοϊκός στη σκέψη και στους τρόπους, ειλικρινής στη συμπεριφορά του απέναντι στους άλλους αλλά και στον ίδιο του τον εαυτό, απελπιστικά αφελής και συγχωρεί σχεδόν αμέσως όλους όσους προσπαθούν να τον βλάψουν ή να τον εμπλέξουν στα σχέδιά τους. Δεν ασκεί καμία κριτική και δεν αποδίδει ευθύνες σε κανέναν και για τίποτα, ενώ ο ίδιος δείχνει να αφήνεται στη ροή των γεγονότων χωρίς να έχει προσχεδιάσει σχεδόν τίποτα.
Στο συγκεκριμένο μυθιστόρημα ο Ντοστογιέφσκι φαίνεται να δίνει και πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία. Μέσω του επιληπτικού Μίσκιν,ο συγγραφέας περιγράφει τη δική του επιληπτική εμπειρία, μιας αρρώστιας που τον ταλαιπωρούσε από τα νεανικά του ακόμη χρόνια.Επίσης, μέσω του Μίσκιν, καταθέτει την προσωπική του άποψη για τα γεγονότα που σημάδεψαν την τότε Ρωσία καθώς και για καταστάσεις της κοινωνικής και πολιτικής ζωής του καιρού του.
Ένα κλασσικό έργο με απίστευτα πλούσια νοήματα και πολύ πυκνό λόγο που συγκεντρώνει πλήθος εννοιών-διαχρονικών μέχρι το σήμερα-το οποίο πραγματέυται την απεικόνιση του πραγματικά υπέροχου ανθρώπου.Αυτός ήταν στην πραγματικότητα ο στόχος του Ντοστογιέφσκι.Ο αλλόκοτος ήρωας του ενσαρκώνει την ιδέα της αληθινής αγάπης και αυταπάρνησης,μιας αγάπης που φτάνει ως την θυσία.Δεν θα μπορούσε όμως να ξεφύγει από την πραγματική ζωή η οποία τον υπερβαίνει και στο τέλος τον αναγκάζει να υποκύψει στα ανθρώπινα πάθη που αναπόφευκτα οδηγούν στην τρέλα ή στον θάνατο.Ένα πραγματικά συγγραφικό αριστούργημα το οποίο όταν ο αναγνώστης διαβάσει θα νιώσει κομμάτι της ιστορίας του,εθισμένος και προβληματισμένος για πολύ καιρό από τα καμώματα και τον αθώο τρόπο του "ηλίθιου"πρίγκηπα Μίσκιν...